Eigen school (3): zelfbeschikking

3 min read

Wij willen efficiënt onderwijs bereiken door onderwijs op een andere manier te organiseren, inhoudelijk anders in te vullen en meer zelfbeschikking voor de leerling te voorzien. Hier bespreken we wat we exact bedoelen met dat laatste.

INTERNE MOTIVATIE

Daarvoor beginnen we met de zelfbeschikkingstheorie ontwikkeld door Edward Deci en Richard Ryan. Het is een macrotheorie over de menselijke motivatie. Volgens die theorie is “extrinsieke motivatie de motivatie die ontstaat vanuit een externe bron, bijvoorbeeld het vooruitzicht op een beloning of een straf bij een bepaalde handeling. Bij intrinsieke motivatie komt de motivatie vanuit de persoon zelf. Deze handelt niet om een externe beloning te bemachtigen of een straf te ontkomen, maar vanwege de intrinsieke waarde van de activiteit op het moment zelf of voor het behalen van een doel in de toekomst”.

Leerlingen die “intrinsiek gemotiveerd zijn voor een bepaalde handeling vertonen volgens wetenschappelijke onderzoeken een hoger concentratieniveau”, maar, ook “meer creativiteit“. Die creativiteit “zou onder andere komen door een verhoogd concentratieniveau, hogere bereidheid tot het nemen van risico’s, het speelser zijn en het flexibeler verkennen van cognitieve paden”. Mensen vertonen eveneens “grotere gevoelens van zelfcompetentie en trots”, en “meer plezier tijdens het uitvoeren van hun taak”.

Externe motivatie kan heel nuttig zijn, en dat willen we zeker niet vermijden, maar het is dus vooral intrinsieke motivatie die van belang is voor ons en de leerling. We willen ervoor zorgen dat we behalve noodzakelijke en essentiële kennis en vaardigheden, ook zoveel mogelijk studiemateriaal aanbieden waarin de leerling geïnteresseerd is zodat die gemotiveerd is om op het leermoment zelf iets te bereiken en op een moment in de toekomst, namelijk om een specifiek doel te behalen.

KRITISCH NADENKEN

De leerling speelt dus een grote rol in z’n eigen onderwijs en opleiding. Mensen zijn van nature nieuwsgierig en leergierig, en dat willen we zoveel mogelijk behouden. Net zoals we dat willen doen voor de keuzevrijheid over de leerinhoud en de leermethode.

Niet alle leerlingen leren op dezelfde manier, zijn geïnteresseerd in hetzelfde, of zijn op hetzelfde moment geïnteresseerd in een bepaald onderwerp. De leerling is medeverantwoordelijk om zijn eigen leerproces te ontwikkelen, maar kan natuurlijk rekenen op de hulpvaardigheid en samenwerking van onze leerkrachten. Kritisch en creatief nadenken spelen daarin een grote rol.

PROJECTEN

De keuzevrijheid van de leerling uit zich door middel van zelfgekozen projecten of uitdagingen. Via een persoonlijke planning die de leerkracht samen met de leerling opstelt, wordt ervoor gezorgd dat de vooropgestelde doelen bereikt worden. De leerling vertrekt hierbij van z’n eigen leervragen en onderzoekt deze aan de hand van uitdagingen.

Behalve die zelfgekozen projecten zullen er wel ook nog steeds, maar in mindere mate dan in een gemiddelde school, klassikale lessen gehouden worden, en ‘masterclasses‘ waarbij ouders, docenten of experts van buiten de school uitgenodigd worden om hun kennis te delen met onze leerlingen.

In een uitdaging vertrekt de leerling van wat hem aanspreekt, van een thema waar hij veel vragen bij heeft, van een interesse die hij wil uitdiepen of van een probleem dat hij wil aanpakken. Soms wordt er met medeleerlingen samengewerkt indien nodig of gewenst. Ook de leerkrachten kunnen en zullen projecten voorstellen.

De leerkracht en de leerling werken niet alleen een weekplanning uit, maar ook een dagplanning, een stappenplan waarin nagedacht wordt hoe het project concreet uitgewerkt zal worden. Die vaste structuur is belangrijk om steeds een houvast te hebben en om geconcentreerd, gefocust en doelbewust te werken. Eens het project ten einde is, evalueert de leerkracht het verloop en het bereikte resultaat via feedback en constructieve kritiek.

Stap voor stap bouwt de leerling zijn kennis en vaardigheden uit en komt hij steeds dichter bij zijn doelen. Steeds zijn er de leerkrachten om hem in dat proces te begeleiden en op te volgen. We zijn ervan overtuigd dat een grote, maar zeker geen volledige, keuzevrijheid zorgt voor een stevige dosis intrinsieke motivatie bij de leerling waardoor hij op een efficiënte, doelgerichte en aangename manier zal leren en studeren.

DISCIPLINE

Door gerichte traditionele klassikale lessen, masterclasses en projecten te voorzien, willen we ervoor zorgen dat we zoveel mogelijk studiemateriaal aanbieden dat doelgericht, nuttig en aangenaam is voor de leerlingen. Wij zijn ervan overtuigd dat op die manier interne motivatie een drijvende kracht is voor de leerling om zichzelf zo volledig mogelijk te ontplooien.

Om die intrinsieke motivatie optimaal te benutten, moet we die koppelen aan discipline. Intrinsieke motivatie is immers een emotionele kracht en die moet worden versterkt met een rationele kracht, namelijk discipline. Discipline uit zich in hard werken. Hard werken, inzet en wilskracht zijn absoluut nodig want er bestaat geen makkelijke weg naar geluk of succes.

Een ijzersterke discipline zorgt ervoor dat je je dagelijkse taken en doelen uitvoert, dat je je niet laat afleiden en dat je geen excuses zoekt om iets niet te doen. Jij bepaalt zelf de mate van je discipline, niemand of niets anders. Je leerkrachten, vrienden en familie kunnen en zullen je helpen, maar jij bent zelf verantwoordelijk voor je geluk en succes. Wanneer je dat beseft dan ben je tot grootse dingen in staat.

Comments are closed.